06.04.2018 / Yabancı Sermaye Doğa Tanımıyor

Rüzgar gülü dikilerek bölgenin doğal güzelliğinin yok olmasından endişe eden Erenköylüler harekete geçti. Bölgede yaşayan Prof. Dr. Doğan Perinçek, “Bu alanı, rüzgar gülü direkleriyle değil ülkemizin vatandaşlarıyla paylaşmak istiyoruz” dedi.

Çanakkale Erenköy’de “Bakanlar Kurulu” kararıyla kamulaştırılan 10 bin dönümlük alana 17 tribünlü rüzgar enerji santrali yapılması planlanıyor. Erenköy sakinleri, köylerinin gelişim alanına yapılmak istenen enerji santraline karşı 2015’ten bu yana mücadele yürütüyor. Emekli jeoloji profesörü Doğan Perinçek de köyün sakinlerinden. Prof. Dr. Perinçek, “Yenilenebilir enerji kaynakları doğal güzelliklerimize zarar vermeden hayata geçirilmeli. Bu alanı, rüzgar gülü direkleriyle değil ülkemizin vatandaşlarıyla paylaşmak istiyoruz” dedi. Uzun yıllar yurtdışında yaşayan Prof. Dr. Perinçek Avrupa ve Türkiye’deki uygulamaları “Aydınlık” için karşılaştırdı. Türkiye’de yabancı sermayenin enerji işindeki hakimiyetine dikkat çeken Prof. Dr. Perinçek, Almanya’da bu tür santrallerin yöre halkının ortaklığıyla kurulduğunu belediyelerin de bu oluşumlara destek verdiğini söyledi.

Erenköy’de yaşanan süreci anlatan Prof. Dr. Perinçek, “Bu, yalnız Erenköy’ün değil Türkiye’nin meselesidir, yenilenebilir enerji kaynaklarımızı hayata geçirirken doğayı da ülkemiz çıkarları doğrultusunda korumalıyız” dedi. Erenköy yakınlarına dikilecek olan rüzgar güllerinin 6 tanesi ülkemizin en güzel manzaralarından birini işgal edecek. Üstelik burası Erenköy’ün gelişme alanı. Erenköy sakinleri de bu nedenlerle, “Çanakkale İl Genel Meclisi”ne dilekçe vererek bu 6 rüzgar gülünün geri plandaki alanlara alınmasını talep etti. İl Genel Meclisi talebi haklı buldu. Projeyi üslenen “Kovancılar Enerji Üretim Pazarlama A.Ş.” 2015 yılında bu karara itiraz etti ve mahkemeye başvurdu. Mahkeme de meclisin aldığı kararı uygun buldu. Dr. Doğan Perinçek, “Firma bunun üzerine kulis faaliyetine başladı, konuyu Mart 2018’de tekrar ‘Çanakkale İl Genel Meclisi’ne getirdi. Bu kez, ana şirketin taşeronu bir başka şirket devreye girdi. Erenköylülerin ve siyasi partilerin çabasıyla, bu oylama meclis tarafından iki kere ertelendi. Önümüzdeki günlerde yeniden oylanacak” dedi.

Otoban ya da Sanayi Bölgelerine Kurulmalı

Prof. Dr. Perinçek, rüzgar güllerini bölgeye dikmek isteyen ilk şirketin sermayesinin büyük oranda yabancı olduğunu söyledi. Yeni şirketin adı ise “Akfen Renewable Energy”. Avrupa’da rüzgar güllerinin kurulacağı alanların titizlikle seçildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Doğan Perinçek, “Avrupa ülkelerinde rüzgar güllleri otoban ya da sanayi bölgeleri yakınına konularak ve yerleşim alanlarından uzak tutularak ikili gürültü sorununa tek çözüm yolu seçilmiştir” dedi. Almanya’da ormana rüzgar gülü kurulamadığını anlatan Prof. Dr. Perinçek sözlerine şöyle devam etti: “Yenilenebilir enerji projeleri hayata geçirilirken ormanlardan uzak durulmalı. Çok geniş alanların kamulaştırılması yerine rüzgar gülü direğinin kapsayacağı alan kiralanmalı, mülk sahibine kira verilmeli ve tarlanın geri kalan kısmında tarım yapılmasına olanak sağlanmalı. Yer seçimine dikkat edilerek otoyol kenarları kullanılmalı. Yerli sermayenin payı en az yüzde 51 olmalı ve yerel yönetimler tesislere ortak olmalı. Bu tesislerde kullanılacak malzeme devlet desteği ile üretilmeli, yatırım yapan şirketlere destek olunmalı.”

Türkiye

* Rüzgar enerjisi ile ilgili şirketler yerli ya da yabancı sermaye tarafından finanse edilmekte. Zaman zaman yabancı ve yerli şirket ortaklığı söz konusu.

* Rüzgar gülü ile ilgili iş yapan tüm firmaların bir şekilde yabancı ortaklığı var. Ortaklıkta çoğunlukla inisiyatif yabancı sermayede.

* Devletin rüzgar gülü enerji üretim sisteminde ortaklığı sınırlı ya da yok denecek kadar az.

* Mal sahibi topraktaki hakkını tamamen kaybediyor. Rüzgar güllerinin çevresi güvenlik alanı olarak rezerve edildiği için tarım toprağı atıl hale geliyor.

* Enerji şirketi sistemi kuracağı alanı devletin çıkardığı yasa desteği ile istimlak edebiliyor, satın alabiliyor ya da söz konusu alan kamulaştırılıyor.

* Rüzgar gülünün kurulacağı yerler titizlikle seçilmiyor.

Almanya

* Birçok şirket yöre halkının ortaklığıyla kuruluyor, belediyeler bu şirketlere ortak oluyor ya da destek veriyor. Piyasaya Alman firmaları hakim.

* Rüzgargülü ile ilgili iş yapan tüm firmalar, rüzgar gülünü üretenler de dahil olmak üzere Alman firmaları. Dışarıdan yatırımcı alınmıyor.

* Devlet tüm rüzgar gülü enerji üretim sistemine ortak.

* Rüzgar güllerinin kurulduğu alanlar özel mülkse yalnızca kiralanabiliyor. Mal sahibi toprağın kalan kısmında tarıma devam ediyor. Söz konusu alan eğer devlete aitse asla firmalara satılmıyor.

* Enerji sistemini kurabilmek için toprak sahibinin mutlak rızası gerekiyor. Devlete ait topraklar bu tip şirketlere tahsis edilmiyor. Sadece özel mülkiyet olan alanlar bu amaçla kullanılabiliyor.

* Rüzgar gülünün kurulacağı yerler daima titizlikle seçiliyor.

Aydınlık Gazetesi - 06.04.2018, Cuma

06.04.2018